Titulacións válidas para levar un barco de Lista Séptima

Se tes ou queres usar un barco de Lista Séptima —o rexistro de embarcacións de recreo de uso privado en España—, nalgún momento preguntarache que titulación necesitas para gobernalo. A resposta depende da eslora, se é a motor ou vela, da zona na que queres navegar e de se levas motos náuticas a remolque.

Neste artigo repasamos todas as titulacións náuticas de recreo vigentes segundo o Real Decreto 875/2014: que permite cada unha, os seus límites e como se obtén. Se queres contexto sobre que é a Lista 7ª, comeza pola nosa guía sobre Lista Séptima.

En Zarpar moitos armadores publican o seu barco de Lista 7ª sen patrón incluído: nessas reservas es ti quen goberna a embarcación coa túa propia titulación. Por iso, ao reservar, pedímosche acreditar o teu título (Licencia de Navegación, PNB, PER ou superior) para comprobar que podes sacar ese barco con seguridade e dentro do que marca a normativa. Non é trámite por trámite: é a mesma exixencia que impón a lei no aluguer sen tripulación profesional.

As titulacións de recreo non teñen carácter profesional: habilitan para o goberno de embarcacións e motos náuticas abanderadas ou rexistradas en España en actividades de recreo, non para transporte comercial de pasaxeiros ou carga nin pesca non deportiva (artigo 4 do RD 875/2014).

Marco legal en dous minutos

O texto de referencia é o RD 875/2014, de 10 de outubro, polo que se regulan as titulacións náuticas para o goberno das embarcacións de recreo. Complementano, entre outros, o RD 238/2019 (habilitacións anexas e motos náuticas) e o RD 259/2002 (medidas de seguridade en motos náuticas).

Cada título confire dous tipos de atribucións (artigo 7):

• Básicas: inherentes ao título; obténsas ao aprobar exame e prácticas reglamentarias.
• Complementarias: requiren prácticas adicionais (vela no anexo V; navegación península–Baleares no anexo VI).

Debes levar a bordo a tarxeta ou a Licencia de Navegación en vigor sempre que te fagas á mar (artigo 6.4). As tarxetas teñen validez de 10 anos (cada 5 se tes máis de 70 anos) e renóvanse cun novo recoñecemento médico, segundo indica o MITMA.

Xerarquía dos títulos

Licencia de Navegación, PNB e PER pódense obter directamente. Para Patrón de Yate fai falta o PER; para Capitán de Yate, o Patrón de Yate (artigo 6.2).

    flowchart BT
    Licencia["Licencia de Navegación"]
    PNB["PNB"]
    PER["PER"]
    PY["Patrón de Yate"]
    CY["Capitán de Yate"]
    Licencia --> PNB
    PNB --> PER
    PER --> PY
    PY --> CY
  

Cando NON fai falta titulación

O artigo 10 do RD 875/2014 establece supostos nos que non se esixe titulación náutica de recreo. As motos náuticas quedan sempre fóra desta exención.

En competicións marítimo-deportivas oficiais non se esixen idade nin titulación para prepararse nin participar.

Táboa comparativa rápida

Patrón de Moto Náutica (títulos antigos)

Ata 2019 existía un título específico para motos náuticas, regulado polo RD 259/2002, con tres categorías segundo a potencia do motor:

Xa non se poden obter. Desde o RD 875/2014 desapareceu o «Patrón de Moto Náutica» como titulación independente. Os expedidos antes do 1 de xullo de 2019 seguen sendo válidos e renovables (disposición transitoria única do RD 259/2002, actualizada polo RD 238/2019).

Como se chama agora? Non hai un título novo con ese nome. Para gobernar unha moto náutica en uso particular hoxe necesitas unha das titulacións de recreo da táboa —Licencia de Navegación, PNB, PER, Patrón de Yate ou Capitán de Yate—, que inclúen o goberno de motos náuticas entre as súas atribucións (artigos 8 e 11 do RD 875/2014). A distinción por potencia (A/B/C) desapareceu: con calquera deses títulos podes levar motos de calquera potencia, sempre respectando as normas de seguridade do RD 259/2002 (zonas de baño, distancia á costa, etc.). O que cambia entre títulos son os límites xerais de navegación (por exemplo, a Licencia de Navegación só permite saídas diurnas a 2 millas do porto).

Que titulación necesito? (diagrama orientativo)

    flowchart TD
    Start["Vas gobernar un barco Lista 7ª?"]
    Start --> Exempt{"Encaixa no art. 10 sen titulación?"}
    Exempt -->|Si motor ≤5m/15CV ou vela ≤6m| OkExempt["Podes navegar con límites 2mn diurno"]
    Exempt -->|Non| Eslora{"Eslora e tipo?"}
    Eslora -->|Motor ≤6m zona 2mn| Licencia["Licencia de Navegación"]
    Eslora -->|Motor ≤8m zona 5mn| PNB["PNB"]
    Eslora -->|Motor ≤15m costa 12mn| PER["PER"]
    Eslora -->|Motor ≤24m ata 150mn| PY["Patrón de Yate"]
    Eslora -->|Motor ≤24m sen límite| CY["Capitán de Yate"]
    Eslora -->|Vela| VelaCheck["PER/PY/CY + prácticas vela segundo eslora"]
  

Licencia de Navegación

Que podes facer

A Licencia habilita para gobernar embarcacións de recreo de ata 6 metros de eslora e motos náuticas con potencia adecuada ao fabricante, en navegación diurna e sen afastarte máis de 2 millas náuticas dun porto, marina ou lugar de abrigo (artigo 11). É a porta de entrada máis sinxela: ideal para lanchas pequenas de fin de semana preto do porto.

Limitacións

• Só diurna; non habilita para navegación nocturna.
• Máximo 6 m de eslora en embarcacións a motor.
• Radio de 2 millas desde porto ou abrigo.
• Expedida por escolas náuticas ou federacións de vela e motonáutica, non por exame da DGMM.

Como se consegue

Non hai exame teórico ante a administración: a escola ou federación expide a licencia tras a formación.

Patrón para Navegación Básica (PNB)

Que podes facer

Atribucións básicas (artigo 8.d):

• Goberno de embarcacións a motor de ata 8 metros, sen afastarte máis de 5 millas náuticas dun porto, marina ou lugar de abrigo.
• Goberno de motos náuticas dentro dos límites do RD 259/2002.

Complementaria de vela (artigo 9.d): vela de ata 8 metros, co mesmo límite de 5 millas, tras prácticas de navegación a vela.

Limitacións

• Eslora máxima 8 m (motor ou vela básica).
• 5 millas desde abrigo; non cruzas a alta mar.
• Con só PNB básico non podes gobernar vela ata facer as prácticas complementarias.

Como se consegue

Patrón de Embarcaciones de Recreo (PER)

Que podes facer

Atribucións básicas (artigo 8.c):

• Motor de ata 15 metros, navegando entre a costa e unha liña paralela a 12 millas náuticas, ou navegación interinsular dentro de Baleares ou Canarias.
• Motos náuticas segundo RD 259/2002.

Complementarias (artigo 9.c) —requiren prácticas extra—:

• Vela ata 15 m (costa 12 mn) ou ata 24 m (costa 12 mn, interinsular ou península–Baleares).
• Motor ata 24 m (costa 12 mn, interinsular ou península–Baleares).

Exemplo práctico: un veleiro de 12 m en Mallorca require PER + prácticas de vela. Un motor de 18 m na costa catalá require PER + práctica de ampliación a 24 m.

Limitacións

• Sen complementarias, o motor queda en 15 m e 12 mn de costa (salvo interinsular no arquipélago).
• A travesía península–Baleares esixe a práctica do anexo VI (24 h en travesía, 4 h nocturnas).
• As prácticas de vela do anexo V son válidas unha soa vez para todos os títulos superiores.

Como se consegue

Patrón de Yate

Que podes facer

Atribucións básicas (artigo 8.b):

• Motor de ata 24 metros, na zona entre a costa e unha liña a 150 millas náuticas.
• Motos náuticas segundo normativa específica.

Complementaria de vela (artigo 9.b): vela de ata 24 m na mesma zona de 150 mn.

É o título habitual para cruceros costeiros en embarcacións medianas e grandes de Lista 7ª sen pretender cruzar océanos.

Limitacións

• Non autoriza navegación máis aló de 150 mn da costa (para iso está o Capitán de Yate).
• Require estar en posesión do PER antes de examinarte.
• Prácticas en réxime de travesía: mínimo 36 h das 48 totais, con gardas de día e de noite.

Como se consegue

Capitán de Yate

Que podes facer

Atribucións básicas (artigo 8.a):

• Motor de ata 24 metros con navegación sen límites xeográficos.
• Motos náuticas segundo RD 259/2002.

Complementaria de vela (artigo 9.a): vela de ata 24 m, tamén sen límite xeográfico.

É o título máis alto do recreo español: o que necesitas se queres facer travesías oceánicas co teu barco de Lista 7ª.

Limitacións

• Eslora máxima 24 m (límite do RD 1435/2010 para embarcacións de recreo).
• Require Patrón de Yate previo.
• Mesmas exixencias de prácticas en travesía que o PY (48 h, gardas, etc.).

Como se consegue

Requisitos comúns a todos os títulos (excepto Licencia de Navegación)

Recoñecemento psicofísico: nun centro CRC, con vixencia de 2 anos (artigo 21). Se tes permiso de conducir renovado hai menos de 2 anos, podes acreditar aptitude cunha copia do permiso máis revisión ocular de cores.

Exames teóricos: convócaos a Dirección Xeral da Mariña Mercante ou as comunidades autónomas con competencias transferidas (Andalucía, Asturias, Baleares, Canarias, Cantabria, Cataluña, Ceuta, Galicia, Melilla, Murcia, País Vasco e Valencia).

Prácticas complementarias clave:

• Vela (anexo V): mínimo 16 h; unha soa vez serve para todos os títulos.
• Península–Baleares (anexo VI): 24 h en travesía (4 h nocturnas); só para ampliacións PER de motor e vela.

Casos especiais

Autorización federativa: xa non se expide (desde 2015). As vigentes poden renovarse ou canjearse por Licencia de Navegación con 4 horas de prácticas adicionais.

Titulacións estranxeiras no aluguer: a disposición adicional terceira do RD 875/2014 permite alugar embarcacións españolas a quen teña título do país de nacionalidade ou residencia (EEE ou países do anexo IX), dentro das atribucións dese título.

Habilitacións anexas (RD 238/2019): permiten a PER, PY e CY realizar actividades comerciais moi limitadas (excursións con ata 6 pasaxeiros, subministros a outros barcos, etc.) en embarcacións de lista 6ª ou recreo, a menos de 5 millas. Non substitúen a titulación para navegar o teu barco de Lista 7ª en uso privado.

Titulacións e Lista Séptima: uso privado e aluguer

Para uso privado, a regra é sinxela: quen goberne debe ter unha titulación cuxas atribucións cubran a embarcación (eslora, motor/vela) e a zona prevista. Iso aplica tanto se es propietario como se navegas o barco dun amigo.

Para aluguer temporal dun barco de Lista 7ª (marco do RD 339/2024), o tripulante que goberna sen patrón profesional debe acreditar titulación de recreo en vigor —base legal na DA 3ª do RD 875/2014—. En Zarpar, ao reservar sen patrón, comprobamos que o teu título (Licencia de Navegación, PNB, PER ou superior) sexa compatible co barco concreto: non abonda «ter PER» se o anuncio é un veleiro de 16 m e non fixeches as prácticas de vela, ou se queres ir a zona que a túa tarxeta non cobre. Máis detalle na guía definitiva de aluguer Lista Séptima.

E as titulacións profesionais?

Os titulados profesionais da mariña mercante, a pesca ou outros corpos habilitados poden gobernar embarcacións de recreo segundo as atribucións do seu título profesional, levando a tarxeta profesional a bordo (artigo 5 do RD 875/2014). O Patrón Profesional de Embarcaciones de Recreo (PPER), por exemplo, é a vía para quen queira patronear en réxime comercial ou enrolarse como patrón nun aluguer con capitán profesional.

Vémolo en profundidade nun próximo artigo.

Referencias oficiais

• Titulacións de recreo vigentes (MITMA)
• Habilitacións anexas (MITMA)
• Normativa básica (MITMA)
• Exames teóricos (MITMA)
• RD 875/2014 (BOE)
• RD 238/2019 (BOE)
• RD 259/2002 (BOE)